Hội chứng Cushing do thuốc là bệnh nội tiết thường gặp, xảy ra khi cơ thể dư thừa cortisol kéo dài do dùng corticoid. Nếu không kiểm soát đúng cách, bệnh có thể gây loãng xương, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết toàn thân.
- Cách điều trị và kiểm soát tâm thần phân liệt thể Paranoid hiệu quả
- Nhận biết sớm các dấu hiệu tiểu đường trên da để điều trị kịp thời
Nhận diện đúng bản chất bệnh, triệu chứng và hướng xử trí phù hợp sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong quá trình điều trị và phòng ngừa biến chứng lâu dài.
Hội chứng Cushing do thuốc là gì?
Hội chứng Cushing do thuốc, còn gọi là Cushing ngoại sinh, là tình trạng rối loạn nội tiết phát sinh khi người bệnh sử dụng corticoid liều cao hoặc kéo dài, khiến nồng độ cortisol trong cơ thể tăng bất thường. Đây được xem là một trong những bệnh thường gặp trong nhóm rối loạn nội tiết hiện nay, đặc biệt ở những bệnh nhân điều trị bệnh mạn tính bằng thuốc.
Về cơ chế, cortisol là hormone do tuyến thượng thận sản xuất, có vai trò điều hòa chuyển hóa, kiểm soát huyết áp, phản ứng viêm và đáp ứng với stress. Khi lượng hormone này dư thừa kéo dài do thuốc, cơ thể sẽ mất cân bằng nội tiết và phát sinh nhiều rối loạn toàn thân phức tạp, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác nhau.
Corticoid thường được chỉ định trong các bệnh lý như hen suyễn, viêm da, dị ứng, viêm khớp và có nhiều đường dùng khác nhau. Tuy mang lại hiệu quả điều trị rõ rệt, nhưng nếu không được kiểm soát chặt chẽ, nhóm thuốc này có thể gây ra hội chứng Cushing với nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng cần được nhận diện sớm.
Triệu chứng của hội chứng Cushing do thuốc
Hội chứng Cushing do thuốc biểu hiện qua nhiều triệu chứng đặc trưng, trong đó dễ nhận thấy nhất là tăng cân nhanh và béo phì trung tâm. Mỡ thường tập trung ở mặt, sau gáy và vùng bụng, làm thay đổi rõ rệt hình thể và gây ảnh hưởng lớn đến tâm lý người bệnh trong sinh hoạt hằng ngày.
Bên cạnh đó, người bệnh còn có thể gặp tình trạng teo cơ, yếu cơ, da mỏng dễ bầm tím, vết thương lâu lành và dễ nhiễm nấm da. Những kiến thức này thường được giảng dạy bài bản trong chương trình đào tạo của Cao đẳng Y Dược Sài Gòn, giúp người học nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường liên quan đến việc sử dụng thuốc.
Ngoài các biểu hiện về hình thể, hội chứng Cushing do thuốc còn gây tăng huyết áp, rối loạn đường huyết, loãng xương và thay đổi tâm lý. Trẻ em mắc bệnh thường chậm phát triển do cortisol cao ức chế hormone tăng trưởng, từ đó làm gia tăng nguy cơ biến chứng lâu dài nếu không được can thiệp kịp thời.
Điều trị và phòng ngừa hội chứng Cushing do thuốc
Nguyên tắc điều trị hội chứng Cushing do thuốc là điều chỉnh việc sử dụng corticoid một cách an toàn và có kiểm soát. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc mà cần được bác sĩ đánh giá, giảm liều từ từ hoặc thay đổi phác đồ phù hợp nhằm tránh nguy cơ suy tuyến thượng thận cấp.
Trong trường hợp không thể ngừng thuốc hoàn toàn, bác sĩ sẽ cân nhắc liều thấp nhất vẫn đảm bảo hiệu quả điều trị, đồng thời theo dõi sát các chỉ số sức khỏe. Những kiến thức về quản lý liều dùng và tác dụng phụ thuốc là nội dung quan trọng được đào tạo tại Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, giúp người học áp dụng đúng trong thực hành chuyên môn.
Về phòng ngừa, việc sử dụng corticoid cần được cân nhắc kỹ giữa lợi ích và nguy cơ, dùng đúng chỉ định, đúng liều và đúng thời gian. Theo dõi sức khỏe định kỳ và đi khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ là yếu tố then chốt giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm của hội chứng Cushing do thuốc về lâu dài.
Ở góc độ định hướng nghề nghiệp, thí sinh mong muốn theo học các ngành liên quan đến dược và chăm sóc sức khỏe nên lựa chọn Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn để được đào tạo bài bản, chuyên sâu về sử dụng thuốc an toàn, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.